Anotacións acerca dunha publicación cubana cunha fonda pegada galega.
1. Apuntamentos externos
Esta publicación da Habana viu a luz dende o 5 de abril de 1936 ata o mes de marzo de 1940. Fundárona Adolfo Víctor Calveiro, José Iglesias Surribas e José Gómez García. O director era Adolfo Víctor Calveiro Couto e o subdirector, Eladio Vázquez Ferro. Pola súa parte, a xefatura de redacción correu a cargo de José Gómez García e a administración, Jesús Iglesias Surribas. As dependencias da redacción e da administración situáronse en varios sitios, entre eles o n.º 37 da rúa Amargura e o n.º 319 da rúa do Sol. Saíu do prelo do obradoiro da Habana, con enderezo no n.º 37 da rúa Amargura. Constaba cunha periodicidade en principio quincenal cun número variábel de páxinas, dende 32 ata 100, e un formato de 26 x 18 cm.
Fonte: imaxe extraída de Eco de Galicia, 31-V-1935, páx. 18 (Galiciana).
2. Apuntamentos internos
Esta cabeceira informativa e cultural defendía o amor a Galicia. Contiña datos sobre literatura, arte, historia, xeografía, información e o apartado artístico. Caracterizouse, a grandes liñas, polo recordo do pasado e a exploración do presente, a introdución de colaboracións informativas e textos literarios e maila mestura de información escrita e fotografías. Artellábase nas seccións “Noticias de Galicia”, “Vida social de la colonia”, “Centro Gallego”, “Sociales”, “Hijas de Galicia”, “Da terra” e das páxinas sen fixación, entre elas a páxina musical e teatral e mais galegos ilustres ou beneméritos.
O editorial do n.º 1, «Desde el umbral», enumera seis obxectivos:
Desafortunadamente, experimentou problemas económicos, malia contar coa contribución económica do propio Iglesias Surribas e as axudas económicas da sociedade “Hijas de Galicia”, do Centro Galego e doutras entidades, como a “Agrupación Artística Galega”, “La Baña y su comarca” e Unión Barcalesa.
Nas súas páxinas deu conta do posicionamento do Centro Galego a prol da liberdade de Adelardo Novo Brocas e da estadía de Castelao na Habana a favor do réxime republicano. Así mesmo introduciu unha crónica da homenaxe a Basilio Álvarez. Así as cousas, a revista mantivo unha liña ecléctica, un postura culturalista, un enfoque sentimental de Galicia e a carencia de compromiso político.
Para concluír cabe subliña-la inserción de reproducións de textos, entre outros, de Rosalía de Castro, Manuel Curros Enríquez, Padre Feixó, Antonio López Ferreiro, Xoán Antonio Saco Arce e Marcial Valladares Núñez. Tamén salienta a atención ás ilustracións coas achegas de Castelao, Rafael Cuenca, Fierros, Alejandro Garrido, Juan Martínez Buján, Carlos Maside, Guillermo Massó, Ramón Peña, Óscar Quintero, Samaniego, Sánchez Felipe e A. Suárez Couto.
3. Algúns textos literarios
A nómina de colaboracións abrangue un número amplo durante os catro anos de existencia:
Malia ser limitada a presenza da lingua galega, rexistramos un feixe de textos literarios:
A preocupación lingüística, especialmente pola fonética, o cancioneiro popular galego e a grafía da lingua galega, latexa nos artigos de Fuco G. Gómez. Poñamos catro casos: «Fonologia y afectacion» (núms. 11-12), cunha visión foneticista; «La tendencia al idioma universal» (núms. 13-14), concernente ó esperanto; «Janeiro, giadeiro» (núms. 19-20), relativo ó folclore autóctono, e «O Idioma dos Animás» (núms, 41-42), cun comentario desta obra.
BIBLIOGRAFÍA
Alonso Girgado, Luis, dir. (1999), Cultura Gallega (A Habana, 1936-1940), Santiago de Compostela: Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, ed. facsímile.
